ความเป็นมา

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มาตรา 49 กำหนดให้บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับการศึกษาไม่น้อยกว่าสิบสองปีที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย ผู้ยากไร้ ผู้พิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้อยู่ในสภาวะยากลำบาก ต้องได้รับสิทธิตามวรรคหนึ่งและการสนับสนุนจากรัฐเพื่อให้ได้รับการศึกษาโดยทัดเทียมกับบุคคลอื่น การจัดการศึกษาอบรมขององค์กรวิชาชีพหรือเอกชนการศึกษาทางเลือก

ของประชาชนการเรียนรู้ด้วยตนเอง และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ย่อมได้รับความคุ้มครองและส่งเสริมที่เหมาะสมจากรัฐ นอกจากนี้ มาตรา 50 กำหนดให้บุคคลย่อมมีเสรีภาพในทางวิชาการ การศึกษาอบรม การเรียนการสอน การวิจัย และการเผยแพร่งานวิจัยตามหลักวิชาการย่อมได้รับความคุ้มครอง เท่าที่ไม่ขัดต่อหน้าที่ของพลเมืองหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ประกอบกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)

พ.ศ. 2545 มาตรา 12 กำหนดว่า นอกเหนือจากรัฐ เอกชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ให้บุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการ และสถาบันสังคมอื่นมีสิทธิ ในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานได้ ทั้งนี้ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

การประกาศใช้กฎกระทรวงว่าด้วยสิทธิในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว พศ.2547 จึงเป็นการสนองตอบ การจัดการศึกษาตามมาตรา 12ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 ที่มุ่งเน้นให้มีความยืดหยุ่นและมีอิสระ ในรูปแบบและวิธีการจัดการศึกษาตามความต้องการของกลุ่มเป้าหมายที่มีความหลากหลาย และมีความต้องการ การศึกษาเป็นพิเศษรวมทั้งการขาดโอกาสทางการศึกษา ขณะเดียวกันก็เปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปสามารถเข้ารับการศึกษาได้ด้วย รูปแบบการจัดการศึกษาได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมซึ่งรัฐเป็นผู้จัดการศึกษาให้กับประชาชนมาเป็นการเปิดโอกาสให้บุคคล องค์กรทางสังคม มีส่วนร่วม สอดคล้องกับการปฏิรูปการศึกษา เพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้คู่คุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข รวมทั้งการปรับเปลี่ยนกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้สอดคล้องกับบริบท ของครอบครัว สังคม

ความหมายการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว

กฎกระทรวงว่าด้วยสิทธิในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวพ.ศ. 2547

ได้กำหนดความหมายการจัดการศึกษาโดยครอบครัวว่า เป็นการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว แก่ ผู้เรียนซึ่งครอบครัว หมายถึง บิดามารดา หรือบิดา หรือมารดาซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง หรือผู้ปกครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และผู้จัดการศึกษา หมายถึง บุคคล ในครอบครัว หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากครอบครัวนั้นให้จัดการศึกษาให้แก่บุตรหลานและจะต้องมีวุฒิการศึกษาไม่ต่ำกว่ามัธยมศึกษาตอนปลาย เว้นแต่ผู้จัดการศึกษาผ่านการประเมินโดยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาว่าเป็นผู้มีความรู้ความสามารถหรือประสบการณ์ ในการจัดการศึกษา

การจัดการศึกษาโดยครอบครัว (Home School)ในประเทศไทยนิยมเรียกกัน

ในหมู่ครอบครัวผู้จัดว่า “บ้านเรียน” ซึ่งใน “สารานุกรมวิชาชีพครู”เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา80 พรรษาที่สำนักงานเลขาธิการคุรุสภาจัดพิมพ์ขึ้นในปี พ.ศ.2552 (หน้า 221-224)ได้ให้ความหมายไว้ว่า

“การศึกษาที่มีบ้านเป็นฐานของการเรียนรู้” อันเป็นรากฐานสำคัญตามวิถีชีวิตไทย สรุปได้ว่า การศึกษาโดยครอบครัว หรือบ้านเรียน หมายถึง การศึกษาขั้นพื้นฐานที่ครอบครัวจัดให้แก่ผู้เรียนโดยสิทธิคุ้มครองตามกฎหมาย ซึ่งมีรูปแบบการจัดการศึกษาแบบใดแบบหนึ่งหรือทั้งสามรูปแบบของการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย

บนพื้นฐานของวัฒนธรรมไทยที่มีสถาบันครอบครัวเป็นรากฐานสำคัญที่สุดของชีวิตถือเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ และได้มาตรฐานการศึกษาชาติ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>